Adviescommissie Bekostiging Hoger Onderwijs en Onderzoek

Met ingang van 10 oktober 2018 heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een onafhankelijke commissie ingesteld die als taak heeft te adviseren over een aanpassing van de huidige bekostigingssystematiek in het hoger onderwijs en onderzoek.

Opdracht

De commissie heeft tot taak:

  1. te adviseren over een aanpassing van de huidige bekostigingssystematiek (dan wel een aanpassing via ander beleidsinstrumentarium) in het licht van onderstaande thema’s:
    • de knelpunten in de bekostiging van het bèta en technisch onderwijs en onderzoek en de verwevenheid tussen onderwijs en onderzoek. Daarbij ook kijkend naar (kosten)ontwikkelingen bij de alfa-, gamma- en medische opleidings- en onderzoeksgebieden, en specifiek naar de opleidingen Verpleegkunde en Pabo, opdat aangedragen voorstellen passen bij het algemene beeld over (kosten)ontwikkelingen. De onderwerpen die hierbij een voorname rol spelen, blijkend ook uit het CHEPS onderzoeksrapport, zijn de veranderingen in studentenaantallen, de effecten hiervan op de wisselwerking tussen onderwijs en onderzoek, de flexibilisering in het onderwijs en verandering in onderwijsvormen en onderzoeksinfrastructuur.
    • de toegankelijkheid en gelijke kansen in het hoger onderwijs. De onderwerpen die hierbij een voorname rol spelen, blijkend ook uit het CHEPS onderzoeksrapport, zijn een toename van studenten met een voorgeschiedenis in het hoger onderwijs en de samenstelling van de studentenpopulatie.
    • financiële prikkels in de onderwijsbekostiging ten aanzien van studentenaantallen. Daarbij vraag ik de commissie in te gaan op de vraag in hoeverre de verdeling van de onderwijsbekostiging een (wenselijke of onwenselijke) rol speelt bij het aantrekken van studenten (waaronder ook buitenlandse studenten) door onderwijsinstellingen.
    • de verdeling van de onderzoekbekostiging van universiteiten in relatie tot onderzoeksinspanningen, wetenschappelijke kwaliteit en impact. Hierbij vraag ik de commissie te adviseren over een verdeling van de onderzoeksbekostiging met een meer rationele grondslag. Daarbij acht ik het van belang om in de context hiervan ook de matchingsverplichtingen te betrekken en te borgen dat er voldoende ruimte is en blijft voor vrij onderzoek. Tevens vraag ik de commissie te adviseren over de verdelingsgrondslag van de bekostiging van praktijkgericht onderzoek in het hbo.
  2. integraal te adviseren over een voorkeursoptie voor herziening van de huidige bekostigingssystematiek in het hoger onderwijs en onderzoek op de hierboven genoemde thema’s tezamen;
  3. de adviezen per thema en de integrale voorkeursoptie te onderbouwen vanuit effectiviteit en uitvoerbaarheid en aansluiting bij de trends en ontwikkelingen in het hoger onderwijs en onderzoek.

Nieuws

 

Commissie-Van Rijn biedt advies bekostiging hoger onderwijs en onderzoek aan

Den Haag, 15 mei 2019

De Adviescommissie Bekostiging Hoger Onderwijs en Onderzoek heeft haar adviesrapport aangeboden aan minister Van Engelshoven. In de afgelopen maanden boog de commissie, onder voorzitterschap van Martin van Rijn, zich over een herziening van de bekostiging van het hoger onderwijs en onderzoek. Er moeten nu wissels worden omgezet voor de aanpak van urgente knelpunten. Maar tegelijkertijd is volgens de commissie meer transparantie nodig in de kosten en is meer samenwerking in onderwijs en onderzoek essentieel voor resultaat op de langere termijn.

Aanpak van urgente knelpunten

Om al per 2020 urgente knelpunten aan te pakken, komt de commissie met bekostigings-maatregelen voor de korte termijn. De commissie benadrukt de samenhang in haar aanbevelingen. De kortetermijnmaatregelen moeten gezien worden als een eerste stap naar een toekomstbestendig transparant bekostigingsmodel, dat samenwerking stimuleert.

In haar aanbevelingen stelt de commissie de volgende punten centraal:

  • Het ontbreekt aan transparantie. De commissie constateert dat het ontbreekt aan inzicht in de kosten van onderwijs en onderzoek. Zonder deze transparantie blijven discussies over kosten en kwaliteit in het hoger onderwijs te vrijblijvend. Een grondig kostenonderzoek is hard nodig.
  • Er is teveel concurrentie en te weinig samenwerking. De huidige bekostiging is te veel gebaseerd op aantallen studenten, deze groeiprikkel moet kleiner en de vaste onderwijsbekostiging moet groter voor meer stabiliteit. Ook is de concurrentie in het wetenschappelijk onderzoek doorgeschoten. Daarom adviseert de commissie om 100 miljoen euro over te hevelen van NWO naar de universiteiten voor meer stabiliteit in de bekostiging van onderzoek.
  • De capaciteitsproblemen bij bètatechniek moeten worden opgelost. Het gat tussen de opleidingscapaciteit en arbeidsmarktvraag naar afgestudeerden in bètatechniek is groot. De Nederlandse kenniseconomie leidt grote schade als dit probleem niet wordt opgelost. Er moet met ingang van volgend jaar geld worden verschoven naar universiteiten met veel bètatechniek studenten.
  • De bekostiging dreigt de toegankelijkheid aan te tasten. Instellingen lopen nu bekostiging mis als studenten na switch of uitval instromen vanuit een andere instelling. Het is van groot belang om deze studenten te behouden voor het hoger onderwijs. Daarom moet er ook geld worden verschoven naar instellingen die veel externe switchers opvangen.

De aanbevelingen van de commissie leiden tot een verschuiving van bestaand geld tussen hogeronderwijsinstellingen. De commissie schat deze herverdeeleffecten in het wo op 70 miljoen euro en in het hbo op 21 miljoen euro.

Voor de totstandkoming van dit advies heeft de commissie gesproken met vrijwel alle universiteiten en hogescholen, studentenverenigingen, medezeggenschap, docenten, onderzoekers en vakbonden.

Minister Van Engelshoven liet bij de overhandiging weten dat zij het een zeer interessant rapport vindt met waardevolle aanbevelingen. De minister heeft toegezegd de beleidsreactie nog voor de zomer naar de Tweede Kamer te sturen.

Publicatie eindrapport op 15 mei 2019

Op 15 mei 2019 overhandigt de Adviescommissie Bekostiging Hoger Onderwijs Onderzoek haar eindrapport aan minister Van Engelshoven. De aanbieding zal om 09.30u te volgen zijn vanaf een livestream: https://www.nieuwspoort.nl/debatcentrum/live/.

Woensdag 15 mei zal het eindrapport op deze website worden gepubliceerd.

Voor persvragen kan contact worden opgenomen met de woordvoerder van de commissie: Fabian Paardekooper, fabian@communicatie-advies.com, 06-54383266.

Impressie bijeenkomst ACBHOO 26 januari 2019

Op zaterdag 26 januari 2019 hebben we als Adviescommissie bekostiging hoger onderwijs en onderzoek een hoorzitting georganiseerd in het NH Hotel in de Jaarbeurs om met diverse stakeholders te spreken. In verschillende sessies is onze commissie in gesprek gegaan met  universiteiten, hogescholen, vertegenwoordigers van studenten, medezeggenschap, vakbonden, docenten en onderzoekers.

Alle genodigden hebben van de gelegenheid gebruik kunnen maken om een korte pitch te geven over hun visie op de herziening van de bekostiging in het hoger onderwijs en onderzoek en de gewenste oplossingsrichtingen. Vervolgens zijn we hierover met elkaar in gesprek gegaan. Thema’s die aan bod zijn gekomen zijn onder meer: het macrobudget en inzicht in de kosten en kwaliteit van het hoger onderwijs, de inrichting van de vaste voet, matching, toegankelijkheid, tweedekansers, internationale studenten, de toekomst van het onderwijs en (wetenschappelijk en praktijkgericht) onderzoek, relatie tussen geldstromen, relatie hbo-wo, bèta/techniek, de samenhang tussen domeinen, verwevenheid onderwijs en onderzoek en vermogensposities.

We hebben tijdens deze bijeenkomst waardevolle inzichten opgedaan. Deze inzichten nemen we mee bij het opstellen van ons advies. Daarnaast loopt tot 15 maart een digitale consultatie via deze website. Via het contactformulier kunt u vragen, ideeën, reacties of suggesties aan de commissie toesturen.

Wij willen iedereen bedanken die de moeite heeft genomen om ons op zaterdag 26  januari te ontmoeten en/of onze commissie van schriftelijke input te voorzien.

 

Namens de Adviescommissie Bekostiging Hoger Onderwijs en Onderzoek,

Martin van Rijn (voorzitter)

Joyce Berger-Roelvink

Marian Kaljouw

Karel van Rosmalen

Luc Soete

Wim van Niekerk (secretaris)

Margo van Oosterhout (secretaris)

Onderstaande partijen hebben deelgenomen aan de bijeenkomst:

 

Universiteiten:

  • Erasmus Universiteit Rotterdam
  • Open Universiteit
  • Protestantse Theologische Universiteit
  • Radboud Universiteit Nijmegen
  • Rijksuniversiteit Groningen
  • Technische Universiteit Delft
  • Technische Universiteit Eindhoven
  • Theologische Universiteit Apeldoorn
  • Theologische Universiteit Kampen
  • Tilburg University
  • Universiteit Leiden
  • Universiteit Maastricht
  • Universiteit Twente
  • Universiteit Utrecht
  • Universiteit van Amsterdam
  • Universiteit voor Humanistiek
  • Vrije Universiteit Amsterdam
  • Wageningen University
  • UMC Groningen

 

Hogescholen:

  • Aeres Hogeschool
  • Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten
  • ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten
  • Avans Hogeschool
  • Breda University of Applied Sciences
  • De Haagse Hogeschool
  • Fontys Hogescholen
  • HAS Hogeschool
  • Hogeschool de Kempel
  • Hogeschool der Kunsten Den Haag
  • Hogeschool Inholland
  • Hogeschool iPabo
  • Hogeschool Rotterdam
  • Hogeschool Utrecht
  • Hogeschool voor de Kunsten Utrecht
  • Iselinge Hogeschool
  • Katholieke Pabo Zwolle
  • NHL Stenden Hogeschool
  • Saxion Hogeschool
  • Windesheim

 

Studentenbonden en medezeggenschap:

  • Interstedelijk studenten overleg (ISO)
  • Landelijke Vereniging voor Universitaire medezeggenschap (LOVUM)
  • Landelijke Studentenvakbond (LSVb)
  • Studenten Overleg Medezeggenschap (SOM)
  • Vereniging van Medezeggenschapsraden van Hogescholen (VMH)

 

Docenten en onderzoekers:

  • Algemene Onderwijsbond
  • Beter Onderwijs Nederland
  • CNV Onderwijs
  • Comeniusnetwerk
  • WOinActie
  • Jonge Akademie
  • Promovendi Netwerk Nederland
  • Vakbond voor de Wetenschap (VAWO)
Sluit Menu